Thông tư 16/2026: Doanh nghiệp thủy sản đứng trước yêu cầu mới

Ngày 9/3/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư 16/2026/TT-BNNMT, Thông tư này không chỉ thiết lập khung pháp lý mới đối với thức ăn thủy sản và sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng, mà còn đặt ra một yêu cầu cốt lõi: mọi sản phẩm muốn lưu thông phải được chứng minh bằng dữ liệu và bằng chứng kỹ thuật đáng tin cậy.

Quản lý dựa trên dữ liệu: yêu cầu pháp lý rõ ràng
Điều 1, Điều 2 Thông tư 16 xác định cụ thể phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đối với toàn bộ tổ chức, cá nhân liên quan đến sản xuất, kinh doanh thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường.
Điều 3: cho phép thực hiện thủ tục hành chính theo nhiều phương thức, trong đó có trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, phản ánh xu hướng số hóa quản lý.
Điều 13: yêu cầu doanh nghiệp lập tài khoản và cập nhật thông tin sản phẩm trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia trước khi lưu thông.
Đồng thời, doanh nghiệp phải cập nhật thông tin sản phẩm trước khi đưa ra thị trường; thực hiện báo cáo định kỳ về sản xuất, nhập khẩu.
Điều này khẳng định rõ: sản phẩm không chỉ cần đạt chất lượng, mà phải được “số hóa và chứng minh” trong hệ thống quản lý nhà nước.

Chuẩn hóa kỹ thuật: nền tảng của đánh giá sự phù hợp
Thông tư quy định rõ hệ thống kiểm soát kỹ thuật thông qua các phụ lục kèm theo: Phụ lục I: Danh mục chất cấm; Phụ lục II: Danh mục được phép sử dụng; Phụ lục III: Chỉ tiêu kỹ thuật bắt buộc phải công bố (bao gồm các chỉ tiêu như: protein, độ ẩm, khoáng chất, thành phần kỹ thuật…). Đây là căn cứ trực tiếp để thực hiện thử nghiệm; xây dựng tiêu chuẩn công bố; đánh giá sự phù hợp sản phẩm.

Trách nhiệm pháp lý gắn với dữ liệu và kết quả đánh giá
Mục b, khoản 8 Điều 3 của Thông tư quy định rõ:
Tổ chức, cá nhân và tổ chức đánh giá sự phù hợp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ, tài liệu cung cấp. Cơ quan quản lý có thể kiểm tra, thu hồi giấy phép và xử lý vi phạm nếu phát hiện sai lệch. Điều này cho thấy: kết quả thử nghiệm không còn là tài liệu tham khảo, mà là bằng chứng pháp lý có thể bị đối chiếu và kiểm tra lại.
Trước yêu cầu ngày càng cao của Thông tư 16/2026, doanh nghiệp không thể tự “xoay sở” nếu thiếu một hệ thống đánh giá chuyên nghiệp, đồng hành cùng doanh nghiệp giải quyết bài toàn tuân thủ thông qua (1.) Đảm bảo dữ liệu đầu vào hợp lệ (Thử nghiệm theo chỉ tiêu tại Phụ lục III; Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng tiêu chuẩn công bố phù hợp). (2.) Kiểm soát rủi ro pháp lý thông qua đảm bảo độ chính xác của kết quả thử nghiệm; Hỗ trợ truy xuất dữ liệu khi cơ quan quản lý kiểm tra. (3.) Cung cấp giải pháp tổng thể về thử nghiệm, chứng nhận hệ thống quản lý, đào tạo nhân sự…
Khi dữ liệu trở thành “giấy thông hành” của sản phẩm, Thông tư 16/2026 đã xác lập một nguyên tắc mới, đó là quản lý dựa trên dữ liệu (Điều 13); Trách nhiệm gắn với tính chính xác thông tin (quy định trách nhiệm pháp lý); Chất lượng được kiểm soát bằng chỉ tiêu kỹ thuật cụ thể (Phụ lục III).