Ecuador: Tiên phong dùng thiết bị dẫn dụ cá ngừ thân thiện môi trường

Sáng kiến này vừa bảo vệ hệ sinh thái biển, vừa duy trì sinh kế cho hàng nghìn ngư dân. Tổ chức TUNACONS đang tiên phong thúc đẩy quá trình chuyển đổi trong nghề khai thác cá ngừ vây vàng bằng lưới vây tại vùng Đông Thái Bình Dương, tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững nghiêm ngặt nhất của Hội đồng Quản lý biển (MSC).
Đây là đơn vị đầu tiên trong khu vực triển khai chương trình nghiên cứu đánh giá hiệu quả của thiết bị dẫn dụ cá nổi được chế tạo hoàn toàn từ vật liệu phân hủy sinh học và không gây vướng mắc, gọi là EcoFAD.
Những thiết bị sáng tạo này vẫn giữ khả năng dẫn dụ đàn cá ngừ, nhưng loại bỏ các tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển. Từ những năm 1990, thiết bị dẫn dụ cá đóng vai trò quan trọng giúp nâng cao hiệu quả đánh bắt; tuy nhiên, cấu tạo truyền thống bằng lưới và vật liệu tổng hợp lại gây rủi ro lớn cho đa dạng sinh học biển. Trước thực trạng đó, các thành viên TUNACONS đã quyết định thay đổi công cụ khai thác này.
Từ năm 2019, đội tàu thành viên TUNACONS đã thả xuống biển hơn 5.000 EcoFAD, được chế tạo từ nguyên liệu thực vật bản địa như tre, gỗ balsa và sợi cây chuối phủ cao su tự nhiên thu mua từ nông dân địa phương. Đây là chương trình thử nghiệm lớn nhất từng được các đội tàu cá ngừ trên thế giới triển khai. Vải sợi cây chuối được các nghệ nhân Ecuador dệt thủ công, góp phần đưa lao động nông thôn tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị sản xuất. Hiện, một dây chuyền sản xuất chuyên biệt đang được xây dựng để đảm bảo nguồn cung thiết bị ổn định cho đội tàu.
“Chúng tôi là những người đầu tiên dám thúc đẩy sự thay đổi, vượt qua cả rào cản kỹ thuật lẫn văn hóa. Đại dương không cần thêm nhựa mà cần những sáng kiến có trách nhiệm để được khai thác bền vững. EcoFAD chính là một phần câu trả lời của chúng tôi” – ông Guillermo Morán, Giám đốc điều hành TUNACONS, nhấn mạnh.
Để tăng tính minh bạch và giáo dục cộng đồng, TUNACONS đã sản xuất loạt video hướng dẫn chi tiết cách chế tạo và vận hành EcoFAD, đăng tải miễn phí trên kênh YouTube của tổ chức.
Đội tàu thành viên TUNACONS hiện là đơn vị duy nhất trên thế giới cam kết rằng ít nhất 20% số thiết bị dẫn dụ cá được thả xuống biển sẽ hoàn toàn phân hủy sinh học, hướng tới mục tiêu 100% vào năm 2030. Nỗ lực này không chỉ góp phần bảo tồn biển mà còn bảo vệ sinh kế của hàng nghìn gia đình sống dựa vào nghề cá ngừ. TUNACONS kêu gọi các cơ quan truyền thông, nhà quản lý và tổ chức cùng tìm hiểu, chung tay vì một đại dương sạch và bền vững hơn.